+ Załóż konto
Strona główna > Ludzie > Obniżanie poczucia własnej wartości w szkołach
joanna.kamila.wolk

Good job

3

Obniżanie poczucia własnej wartości w szkołach

Autorytarny system wychowawczy jest montowany nam już od wczesnego dzieciństwa w procesie edukacji. Charakterystyzuje się silnymi reperkusjami w latach późniejszych, skutecznie niszczy poczucie własnej wartości, przestrzeni, pewność oraz wiarę w siebie. Wadami współczesnej edukacji są głównie silne przyzwyczajenia, których kurczowo się trzymamy odsuwając od siebie zmiany wywołujące lęk. Głównie pod wpływem presji społecznej tworzymy nowe nawyki i usilnie w nich trwamy pomimo rozwoju i sprzyjających warunków.
Metody edukacyjne, które niegdyś uważane były za skuteczne, dziś już w żaden sposób nie spełniają swojej roli. A stosowane są na ogromną skalę przez rzesze nauczycieli celem wdrożenia uczniom różnorodnej wiedzy, która często nie jest wcale użyteczna.
Ze swojego przykładu mogę nadmienić, iż tworzenie ucznia doskonałego z każdego przedmiotu, nawet tego najmniej lubianego, jest równoznaczne z tworzeniem ucznia nijakiego. Zazwyczaj takie jednostki nie mają pojęcia co chcą robić po zdanej maturze, zacierają się marzenia i cele. Z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że ostatnią rzeczą, którą mogłabym wynieść z podstawówki czy gimnazjum to autonomiczność, niezależność myślenia czy chociażby asertywność. Niestety charakteryzowanie się na kogoś kim się nie jest, jest już nie tylko pożądane ale i wymagane. Do dziś pamiętam gdy tematem na lekcje było napisanie kilku słów odnośnie swojego autorytetu. I skrzywiony wyraz twarzy nauczycielki, pani Danuty, gdy dowiedziała się, że czytam o sobie i dlaczego nie powinno się identyfikować z ŻADNYMI autorytetami, bez względu na to czy są "dobre czy złe". Nie muszę chyba wspominać, że najwyższe noty w rankingu leciały za Jana Pawła II. Jedna dziewczyna powiedziała, że chciałaby choć w 1/10 mieć jego dobroć, po czym została wyśmiana przez ową nauczycielkę, która poprawiła ją, że "choć w jednej milionowej". Pomijając już fakt, że Jan Paweł II podporządkował interesom Watykanu cały kraj, co znacznie zaszkodziło Polsce, to to, w jaki sposób propagowane jest w szkołach nieposzanowanie godności i deptanie poczucia wartości, jest już nie do przyjęcia. Z badań wynika, iż nauczyciele coraz częściej postrzegani są jako najbardziej skostniała grupa zawodowa, najmniej reformowalna. Trudno się z tym nie zgodzić. Nauczyciele o niskiej samoocenie zazwyczaj są ludźmi nieszczęśliwymi i wzorzec przenoszony jest na uczniów. Tutaj głównym elementem jest brak kompetencji interpersonalnej. Jeżeli zdrowa samoocena jest umiejętnością radzenia sobie z wyzwaniami jakie stawia nam życie, to głównym z tych wyzwań jest interakcja międzyludzka odbierana jako skuteczna, efektywna i pozytywna przez obie strony. A dzieje się tak, że osoby nieudolne uczą tej nieudolności innych i schemat jest ciągle powielany.
Szkoła jest miejscem, które uczy dopasowywać się w szeregi jakiegoś anonimowego systemu, stworzonego przez anonimowych, nijakich ludzi i często określane jest jako: "świat", "społeczeństwo", "życie takie jakie jest". A to jakie jest życie już nie podlega dyskusji. Jeśli to kwestionujesz zostaje Ci przypięta łatka "trudnego ucznia".
Subiektywny system oceniania jest jedną z najbardziej nietrafionych praktyk stosowanych w placówkach edukacyjnych. Plasuje to podopiecznego w pozycji rywala wobec swoich rówieśników i stwarza sztuczną potrzebę rywalizacji. Także stosowanie metod, które nijak się maja do współczesnej wiedzy na temat pracy mózgu oraz sposobu w jaki gromadzi informacje. Każdy ma inny zasób umiejętności i absurdem jest uważanie, że ten sam system nauki u każdego przyniesie takie same, "dobre" rezultaty. Jak wiadomo ludzie uczą się na różne sposoby gdyż każdy z nas charakteryzuje się innym stylem poznawczym i najlepsza jest nauka dostosowana do indywidualnych potrzeb. Posłużę się tu przykładem Salomona Szereszewskiego, przeciętnej inteligencji dziennikarza, rosyjskiego pochodzenia, którego umysł był w stanie zapamiętać dziesięciokrotnie więcej niż umysł pospolitego zjadacza chleba, ponieważ Szereszewski angażował w proces zapamiętywania wszystkie swoje zmysły, widział kolor i czuł smak myśli a obrazy raz zapamiętane towarzyszyły mu do śmierci.

Która osoba na gałęzi jest najgłupsza?
Odpowiedź zdradza, kim naprawdę jesteś! Popatrz na obrazek i wskaż swój wybór. Poniżej znajduje się interpretacja odpowiedzi. Okazuje się, że każda z nich zdradza kilka cech naszej osobowości. Która osoba na gałęzi jest najgłupsza?   Człowiek nr 1 Jesteś osobą, która bardzo szybko się poddaje. Godzisz się na warunki narzucane przez innych i nie wdajesz się w dyskusję. Uważasz, że nie masz wpływu na sytuację, więc po co się męczyć. Rzadko się kłócisz i prawie nigdy nie próbujesz przeforsować swojego zdania. Sprzeczki z innymi osobami powodują w tobie smutek i spadek nastroju. Jesteś raczej cichą, ...
3
Obniżanie poczucia własnej wartości w szkołach
Autorytarny system wychowawczy jest montowany nam już od wczesnego dzieciństwa w procesie edukacji. Charakterystyzuje się silnymi reperkusjami w latach późniejszych, skutecznie niszczy poczucie własnej wartości, przestrzeni, pewność oraz wiarę w siebie. Wadami współczesnej edukacji są głównie silne przyzwyczajenia, których kurczowo się trzymamy odsuwając od siebie zmiany wywołujące lęk. Głównie pod wpływem presji społecznej tworzymy nowe nawyki i usilnie w nich trwamy pomimo rozwoju i sprzyjających warunków.Metody edukacyjne, które niegdyś uważane były za skuteczne, dziś już w żaden sposób nie spełniają swojej roli. A stosowane są na ogromną skalę przez rzesze nauczycieli celem wdrożenia uczniom różnorodnej wiedzy, która często ...
3
Skuteczność polskiego coachingu.
Dzisiaj między postami wrzucam jedną z moich prac na zajęcia wraz z bibliografią. Zachęcam do komentarzy i przyjemnej lektury, pozdrawiam ;) Skuteczność polskiego coachingu.Wokół tematu narosło już wiele mitów oraz baśni, o których w tej krótkiej pracy chcę nadmienić. Zdania są podzielone, część statystyk twierdzi, iż jest to skuteczna metoda pracy z ludźmi, część zaś determinuje iż cała dziedzina jest rzekomo przekłamaniem powstałym wskutek systematycznego dofinansowywania się kosztem osób naiwnych i zdesperowanych. Postaram się sprostować kilka rzeczy, moim subiektywny okiem.Wcale nie dziwi mnie sceptyczne podejście, sądząc po tym kto, przez większość, został okrzyknięty ikoną polskiego coachingu. ...
0
O byciu sobą
Postanowiłam rozwinąć pewne kwestie z pierwszego postu i wnieść trochę światła na sprawę. Temat jest na tyle rozwlekły, że będzie się przewijał jeszcze przez wiele kolejnych wpisów. Blog jest swojego rodzaju manifestacją drogi jaką obrałam i został stworzony by pomagać innym. Jeśli znajdujesz tutaj treści dla siebie - bardzo się cieszę. Dzielcie się swoimi spostrzeżeniami w komentarzach. Serdecznie zapraszam. Nie wchodząc w tematy wcześniejszych inkarnacji w psychologii panuje pogląd, iż przychodzimy na świat jako czysta, niezapisana karta - tabula rasa. Co nie zmienia faktu, że będąc jeszcze w łonie matki już nabywamy pewnych doświadczeń. Ciekawostką np. może być to, że ...
3
Percepcja. Psychologia procesów poznawczych.
Problemem komunikacji w ujęciu psychologicznym są w dużej mierze niedomówienia. Natomiast główną składową niedomówień jest błędne założenie, że konceptualizujemy ten sam świat. Spostrzeganie zmysłowe to odbieranie świata, a ten natomiast jest indywidualny dla każdego z nas. W klasycznej wizji świata podmiot pozostaje bierny, przedmiot aktywny. Błędnie zakładamy, że to co widzimy jest w odbiorze takie samo dla nas wszystkich, bo nie jest. I. Kant odwrócił relacje podmiot przedmiot, gdzie udowadnia, że to przedmiot jest bierny, a podmiot w swojej interpretacji - aktywny. Jeśli chodzi natomiast o recepcje zmysłową - każdy posiada, że tak to nazwę, inny materiał wyjściowy, inną wrażliwość ...
0
Wstęp - krótko o byciu sobą i info o publikacjach
Programowanie neurolingwistyczne to jeden z nurtów psychologicznych, który znalazł olbrzymi odzew w Social Media. Internet roi się od różnego rodzaju porad motywacyjnych, biznesowych, coachingów, kanałów na youtube, których modnymi ostatnio hasłami stają się głównie: "bądź sobą", "uwierz w siebie", "zaakceptuj siebie" etc. Posiadając ten stan wiedzy oraz doświadczenie jakie mam na chwilę obecną śmiało mogę stwierdzić, że każde z tych haseł jest tak skuteczne jak piwo bezalkoholowe. Nie mniej jednak to właśnie na tego rodzaju hasłach można zarobić najwięcej. Jest tak ponieważ jest to cudowna odskocznia dla tych, którzy z jakiś powodów nie dali rady wstrzelić się w implikowany przez ...
2
więcej
DOWIEDZ SIE WIĘCEJ

Komentarze

tatul
Czy w reformowanej właśnie polskiej szkole przydatne są wyniki badań sprzed 20 -30 lat?
#tatul - Zgłoś nadużycie 1 0
joanna.kamila.wolk
Reformowana została ilość klas, nie sposób nauczania i prowadzenia zajęć. Ten tekst nie dotyczy także zmian w podstawie programowej i ilości godzin konkretnych przedmiotów a sposobów w jaki się naucza i poprzez to nauczanie kształtuje postawy. Pozdrawiam :)
tatul
Nie zmieniono podstawy programowej poszczególnych przedmiotów?
Jest gorzej niż było. Materiał się podaje i pędzi dalej, bez możliwości utrwalenia, czy powtórzenia trudniejszego materiału. Jeśli uczeń sobie nie radzi to ma jedno wyjście: KOREPETYCJE
#tatul - Zgłoś nadużycie 0 0
Aby dodawać komentarze należy być zalogowanym.
Zaloguj się lub załóż nowe konto
Napisz artykuł na Perepele już teraz!

Najnowsze:

    Fotografia już trochę wyblakła ale i czasu od wtedy sporo ubyło. To moja pierwsza zbiorowa prezentacja eksponatów z ślubnej kolekcji. Wystawa przycupnęła w gościnnych progach biblioteki zakładowej w "Cegielskim".   Dawno, dawno temu... Zgromadziła raptem kilkadziesiąt fotografii. Najstarsze egzemplarze znalazły miejsce w ekspozycji za szybką. Witryna biblioteczna, opróżniona na ten czas, wypełniona dekoracyjnie starą firanką i jeszcze starszymi pamiątkami ślubnymi. Miałem przyjemność w ten czas prowadzić radio zakładowe w Zakładach Przemysłu Metalowego H. Cegielski w Poznaniu. Że tak powiem - za pieniądze odczytywałem firmowe komunikaty i narzucone wiadomości zakładowe, a ze skutkiem wielkiej przyjemności prowadziłem ...
0
W szkołach panuje już atmosfera świąt. Młodzież ćwiczy programy artystyczne, którymi oficjalnie zakończy naukę, połamie się opłatkiem i wróci na rodziny łono aby świętować w węższym gronie. Wszyscy pamiętamy szkolne uroczystości i to nie zawsze tylko z dobrej strony.    Różnie bywa z tymi uroczystościami. Każdy nauczyciel wspomni przeróżne fakty związane z takim klasowym świętem. Ja, przed wielu laty jako wychowawca męskiej klasy zawodówki przeżyłem taką oto przygodę. Studiowałem wtedy na studiach podyplomowych w Krakowie. Dojeżdżałem tam na weekendy autobusem, a po mieście poruszałem się komunikacją miejską. Przyglądałem się kiedyś, jadąc tramwajem, staruszce z pieskiem wielorasowym. Wsiedli, oboje mocno zmoknięci ...
1
"Godzilla" Emmericha przypomniała Amerykanom czasy, gdy filmy o potworach przyciągały do kin tłumy. Tak było w latach pięćdziesiątych, w okresie największych obaw mieszkańców tego kontynentu przed niszczycielską potęgą broni atomowej. Filmowe monstra atakujące ludzkość na skutek testów jądrowych jak np. w filmie "Rozbudzona bestia", albo mutowały z niegroźnych organizmów na skutek radiacji wywołanej wybuchami nuklearnymi "One". Począwszy od "Rozbudzonej bestii", w której obudzony atomowym wybuchem jaszczur z epoki jurajskiej przybywa do Nowego Jorku i sieje ogromne spustoszenie, do końca lat 50. XX wieku niemal co roku na ekrany amerykańskich kin trafiały mrożące krew w żyłach historie ...
0
Ponieważ bardzo spodobała mi się ta kolęda, postanowiłem się nią podzielić. Jacek Kurski niestety przespał, a szkoda. A może i on się bał niekorzystnej opinii specjalistki od spraw medialnych. ...
6
                                                                                                                                 Mietek Startował do szkoły cyrkowej w Julinku. Występy na okrągłej „estradzie" były jego wielkim marzeniem. Pragnął uczyć się cyrkowej sztuki . ...
0
Leksykon filmowy. Komiks na ekranie cz. 2
O wiele więcej szczęścia do reżyserów i aktorów miał Batman. Główny bohater, milioner Bruce Wayne, który w dzieciństwie stracił rodziców walczy ze złem w przebraniu nietoperza. Jeszcze ciekawsze są postacie złoczyńców takie jak: Joker, Pingwin, Harvey "Dwie Twarze" dent, Człowiek- Zagadka, Kobieta-Kot, Mr. Freeze czy Trujący Bluszcz. Dzięki zmiennej naturze byli oni swego rodzaju barometrem nastrojów społecznych i zmian zachodzących a Ameryce. W pierwszym filmie fabularnym z 1943 roku (15 odcinków, z Lewisem Wilsonen w roli głównej) będącym słabo zawoalowanym narzędziem propagandowym przeciwnikiem Batmana był japoński szalony naukowiec, Tito Daka. Filmem nakręconym dla kina był "Batman ...
0
"Szczęśliwy dom" Krystyna Mirek
Dziś o pierwszym tomie sagi " Jabłoniowy sad" pani Mirek. Słyszałam wiele dobrego o tych trzech powieściach i postanowiłam się skusić. Muszę Wam powiedzieć, że pierwszy tom bym dla mnie rewelacyjny. Po pierwsze bardzo wciągający. Po drugie ciekawa fabuła taka jak lubię. Po trzecie kończy się tak, że chce się czytać kolejną część i dowiedzieć się o dalszych losach bohaterów. Rodzina Heleny i Jana kochającego się małżeństwa liczy sobie cztery córki. Każda z nich dziś już dorosła jest inna, ma swoje życie i problemy. Rodzice mimo,iż wychowali swoje córki jak najlepiej potrafili ciągle martwią się o swoje pociechy. Starali się ...
0
Czy  p.Merkel ma zapędy typu Deutschland
BEZ EMOCJI  To właśnie Hitler miał zapędy typu Deutschland "uber alles.    Wiemy ...jak skończył. Dziś p.Kanclerz Niemiec idzie /choć polityczną/ jednak tą samą drogą.   A oto przykłady: 1.Aby wybrać kandydata na przewodniczącego Rady Europejskiej ZASADY są jednoznaczne : -rządy krajów członków UE wystawiają kandydatów spośród premierów., -propozycje są uzasadniane na ogólnym forum., -następuje głosowanie w wyniku którego wyłania się w sposób demokratyczny -właściwego kandydata.     Niestety pani kanclerz Merkel skróciła proces demokratyczny na system...to ja tu rządzę . Efekt był taki,że spytała tylko  czy ktoś jest przeciwko Tuskowi..zaskoczeni przedstawiciele nie podjęli tematu., więc  p.Merkel..już wybrała Donalda Tuska.   Ale to nie koniec. Tym razem p.Merkel  zawładnęła całą władzą ...
2
Duński przepis na szczęście
Z ostatniego mojego pobytu w Polsce przywiozłem sobie pare numerów tygodnika "Angora". Mając ostatnio trochę więcej czasu nadrabiam zaległości w czytaniu. W numerze z września ubiegłego znalazłem fajny artykuł na temat szczęścia w Danii. Zainteresował mnie on na tyle, że postanowiłem go przedrukować. Oto on:Po modzie na mindfulness-uważanie, uważność- przyszła fascynacja hygge, czyli duńskim sposobem na szczęście. Świece, gorąca czekolada, puchate skarpetki i wyłączony telefon komórkowy....Ma być przytulnie i miło. Brytyjski The Guardian zauważa, że hygge to najlepszy duński towar eksportowy od czasu powstania klocków Lego. Zgodnie ze skandynawską ideą hygge, by osiągnąć szczęście, trzeba nauczyć ...
2
"Magnolia" Grażyna Jeromin- Gałuszka
Opowieść ta zaczyna się od momentu kiedy Filip wraca z pracy do domu i w tym czasie żona odchodzi od niego. Filip lata samolotem i lubi swój zawód. Wie, że zawsze po pracy czeka na niego żona. Ta jednak zostawiła go gdyż nie widzi już sensu ich wspólnego życia. Filip sprzedaje mieszkanie wsiada do samochodu i wyrusza przed siebie. Nie zna celu swojej podróży. Jedyne czego wie to, że wszystko się w jego życiu skończyło. Zatrzymuje się w małej miejscowości, w której czas się zatrzymał. Spotyka na stacji kolejowej mężczyznę, który oferuje mu kupno pensjonatu. Filip nie wiele się ...
0
Leksykon filmowy. Film animowany cz. 3
Pojawienie się telewizji w latach pięćdziesiątych XX wieku uczyniło z filmów animowanych sztukę powszechnie dostępną. Przyniosło to jednak spadek zainteresowania kreskówkami pełnometrażowymi. Jedynym twórcą, który konsekwentnie wprowadzał do kin kolejne filmy był Walt Disney. W jego wytwórni powstały m.in.: "Kopciuszek" , "Zakochany kundel" czy "Sto jeden dalmatyńczyków". W roku 1954 w Wielkiej Brytanii powstał znakomity film animowany "Folwark zwierzęcy", oparty na powieści George'a Orwella. We Francji w 1967 roku zadebiutował filmem "Asterix Gal" najpopularniejszy bohater komiksów Rene Goscinny'ego i Alberta Uderzo. W 1971 roku powstał film animowany "Kot Fritz"- niezwykły film rysunkowy, który określany jest ...
0
Leksykon filmowy. Film animowany cz. 1
Animacja filmowa to sztuka kreowania na ekranie światów, które nie istnieją. Choć ich bohaterowie są tworami całkowicie nierzeczywistymi, wielu doczekało się sławy nieustępującej żywym aktorom. Największym mistrzem w tworzeniu animowanego świata ułudy był Amerykanin Walt Disney twórca m.in.: Myszki Miki, Kaczora Donalda i Psa Pluto. Rysunkowa animacja jest starsza niż kino: książeczki, których strony ożywały pod wpływem szybkiego przeglądania, obracające się bębny i papierowe taśmy z rozrysowanymi fazami ruchu ludzi i zwierząt, nabierającymi dynamiki pod wpływem przesuwania dostarczały rozrywki wielu pokoleniom dzieci. Współcześnie animacja kojarzona jest z techniką zdjęć poklatkowych, W filmie z żywymi aktorami ...
0
Narodowe Święto Niepodległości -  kolejna odsłona
   Oczekiwałem na to Święto, głównie dlatego aby przekonać się na ile zachodzące zmiany polityczne i społeczne wpłyną na jego przebieg .W przeddzień Narodowego Święta, ich czyli PiS- owskie święto, a więc 91 już miesięcznica. Tradycyjne punkty programu, te same miejsca i takie samo otoczenie prezesa, a nawet Jego przemówienie. Tylko pogoda była inna. Padało, a to katar wywołało,tak to przynajmniej w Krakowie wyglądało. „Nic to" – jak mawiał Mały Rycerz do swej Basi, nawet zdrowie trzeba poświęcić aby Ojczyznę ze strasznej opresyi wybawić i nowe porządki w niej zaprowadzić...Taki był sens wypowiedzi pana prezesa w Krakowie. ...
2
Masz problem z cerą? Zmień dietę!
Skóra pełni ważne funkcje: chroni przed bakteriami, wirusami, czynnikami fizycznymi i chemicznymi. Codziennie skóra narażona jest na wiele czynników, które negatywnie oddziałują na nią i przyspieszają proces jej starzenia. Możemy wyróżnić dwie grupy czynników: czynniki zewnętrzne, do których zaliczamy m.in.: promieniowanie ultrafioletowe (intensywne opalanie, solarium) mroźne powietrze zanieczyszczenie środowiska substancje konserwujące zawarte w kosmetykach przebywanie w pomieszczeniach zadymionych (kawiarnie, puby) czynniki wewnętrzne: niewłaściwa dieta niektóre choroby i leki chemia w żywności niewłaściwe nawodnienie organizmu Zachodzi bardzo mocny związek między niewłaściwą dietą a wyglądem cery. Ponieważ skóra odżywiana jest, jak wszystkie narządy, poprzez krwiobieg, to właśnie tą drogą dostają się do skóry toksyny, alergeny, chemiczne substancje szkodliwe, które uszkadzają komórki i przyspieszają ...
1
Przemoc nie ma płci, ona jest w nas wszystkich
Nie dawno przewaliła się przez Polskę fala oburzenia wywołana wyczynami gimnazjalistek z Gdańska, które zastosowały rozwiązania siłowe we własnych prawdziwych, czy też wyimaginowanych problemach. Napisałem niesiony tą falą wspomnieniowy trochę tekst, któremu dałem tytuł: "Porachunki w świecie dziewczyn bywają coraz bardziej samcze". Nie ja jeden o tym pisałem. Poszerzało to zakres dyskusji o wychowaniu, czy też o jego braku jako jednej z głównych przyczyn przemocy i agresji nie tylko wśród młodych, bo oni przecież dorastają, zakładają rodziny i żyją tak, jak się nauczyli w dzieciństwie. Mamy więc w mediach codzienną porcję okrucieństwa, chamstwa, przemocy, złodziejstwa i czego jeszcze ludzie ...
2
"Dwoje pod napięciem" Agnieszka Czochra
Książka cieniutka w porównaniu z tomiskami, które ostatnio czytałam. Nazwie ją opowiadaniem, bo ciężko nazwać mi ją powieścią. Akcja toczy się w górach w Szczyrku. Miejsce to jest bliskie mojemu sercu gdyż byłam tam nie dawno.Anka studentka ratownictwa medycznego właśnie szykuje się na wyjazd w góry z grupą kolegów w roku. Mają tam chodzić po górach, jeździć na narach a wieczorami jak to młodzi imprezować. Anka jest dziewczyną rozrywkową, zabawową i korzystającą z życia. Lubi być w centrum uwagi wśród znajomych. \ Wojtek mężczyzna, który własnie rozstał się z narzeczoną, nauczyciel wf-u. W góry z znajomymi udał się, żeby ...
0
10 powodów by zostać mizoginem
1. Kobiety to zazwyczaj manipulatorki. Często używają różnych sposobów, począwszy od przymilania się i uwodzenia po płacz czy szantaż, by osiągnąć swój cel. 2. Wiązanie się z kobietą to zazwyczaj dla mężczyzny duży wydatek. Co gorsza służy to często zaspokajaniu kobiecej próżności, przez kupowanie im drogich prezentów itp. Jeśli zdecydowałeś się na związek bądź gotowy że ogołoci cię z kasy.  3. Kobiety często stosują podwójne standardy, zwłaszcza w relacjach damsko - męskich. Przykładem może być ich stosunek do zdrady - gdy zdradza mężczyzna to ostatni cham i świnia, podczas gdy zdradzająca kobieta "przeżywa przygodę" lub "ma niedobrego męża". 4. Jeśli wiążesz się ...
3